Taal

Presentatie 'Wat kwam er uit een schot?'

Bijna tien jaar na hun cultboek Het Kafana-Tribunaal (Clio, 2006) schreven Jelica Novaković en Sven Peeters opnieuw een boek als brug tussen Servië/Joegoslavië en de Lage Landen. Wat kwam er uit een schot? geeft een overzicht van 100 jaar beeldvorming in de Nederlandstalige pers en literatuur rondom de aanslag die Gavrilo Princip op 28 juni 1914 pleegde op Franz Ferdinand.

Op donderdag 20 augustus om 19u gaat auteur, vertaler en Balkankenner Guido Snel in boekhandel Pegasus, Singel 367 te Amsterdam, in gesprek met de auteurs over hun Princip-onderzoek.

Wat kwam er uit een schot?

In 2014 viel precies honderd jaar geleden in Sarajevo het schot dat Franz Ferdinand doodde. Dat schot kwam uit een Belgisch pistool vastgehouden door Gavrilo Princip, een Servisch-Bosnische schutter, Joegoslaaf avant-la-lettre. Uit dat schot kwam een reeks oorlogen, waarvan er twee op wereldschaal. Er kwam ook een eeuw van wisselende beeldvormingen waarin Gavrilo Princip de meest uiteenlopende etiketten opgekleefd kreeg: van held tot terrorist, van anarchist tot nationalist, van rebel tot vrijheidsstrijder, van Syriëstrijder tot Donetsk-separatist.
De auteurs, een Servische en een Belg, werpen een kritisch oog op een eeuw Nederlandstalige pers, literatuur en kunst omtrent Princip en zijn schot. Ze vinden sporen terug bij de meest uiteenlopende auteurs als Geert Mak, Stefan Hertmans, Abdelkader Benali, Erwin Mortier, Rodaan Al-Galidi en anderen, en op het podium bij Diederik van Vleuten, Herman van Veen en De Warme Winkel.
Ook het herdenkingsjaar 2014 en hedendaagse toonaangevende historici als Christopher Clark en Guido van Hengel worden onder de loep genomen. Het laatste woord is aan jongeren, de actuele leeftijdsgenoten van Princip.
Verder hebben de auteurs bijzondere aandacht voor de oorlogsverbanden tussen Servië/Joegoslavië en de Lage Landen. Zo werden Servië en België tijdens WOI vaak in één adem genoemd als de twee weeskinderen van Europa en was het de Nederlandse arts Arius van Tienhoven die wees op de Oostenrijkse oorlogsmisdaden jegens de Servische burgerbevolking.
Ten slotte geven de auteurs aandacht aan de iconisering van Princip: hoe verschijnt hij in de kunsten en op het internet? Hier krijgen even diverse beeldende kunstenaars als Louis Raemaekers en Alle Jong aandacht.
In een tijd waarin de herdenking van de Groote Oorlog vooral een regionale zaak is, bouwen de auteurs een brug tussen Oost en West.
Met bijdragen van Benno Barnard, Raymond Detrez, Michaël Vandebril en anderen.

Jelica Novaković is hoogleraar en oprichtster van de Servische Neerlandistiek te Belgrado. Als publiciste en schrijfster kreeg ze de PEN-prijs in 2001, als  vertaalster van o.m. Claus, Elsschot en Terrin ontving ze in 2014 de Vertalersprijs van het Nederlandse Letterenfonds. In 1999 publiceerde ze haar Navo-dagboek Gelukkig is wie bijtijds waanzinnig wordt en in 2006 samen met Sven Peeters Het Kafana-Tribunaal.

Sven Peeters is NT2-leraar, verantwoordelijke voor de PEN-Schrijversflat en Balkanboekenblogger. Hij woonde in Triëst en Belgrado. Samen met Jelica Novaković schreef hij de Belgrado-gids Het Kafana-Tribunaal (2006).


Historicus en Principkenner Guido van Hengel over Wat kwam er uit een schot:

“Om heel eerlijk te zijn had ik aanvankelijk twijfels of het mogelijk zou zijn om Principalia in Nederland en Vlaanderen te onderzoeken, maar als ik zo blader door het boek denk ik dat de auteurs een geheel nieuwe vorm hebben uitgevonden voor bijzonder originele essayistiek: schijnbaar bizarre verbanden vinden en die prachtig opschrijven. Complimenten!”